امروزه چسبها یکی از کاربردیترین مواد، جهت نصب و تعمیر اجزاء در صنعت ساختمانسازی و دیگر صنایع هستند. از رایجترین نوع این محصولات، میتوان به چسبهای اپوکسی دوجزئی و تکجزئی اشاره کرد. این دو نوع چسب، با هم متفاوت بوده و هرکدام ویژگیها و کارکردهای مخصوص به خود را دارند. همچنین در مرحله تولید نیز از ساختارهای گوناگونی برای آنها استفاده خواهد شد.
در ادامه، به طور مختصر به تعریف و تفاوت چسب اپوکسی دو جزئی و تک جزئی، میپردازیم. همچنین مزایا و معایب آنها را نیز بررسی خواهیم کرد.
معرفی چسبهای اپوکسی دوجزئی و تکجزئی
چسبهای اپوکسی دوجزئی و تکجزئی، به دلیل دوام و استحکام بالایی که دارند، جزو پرکاربردترین نوع چسبها در صنایع مختلف به شمار میروند. حال بهاتفاق هم برویم تا مروری بر معرفی این دو ماده قدرتمند داشته باشیم:
چسب اپوکسی دوجزئی
چسب اپوکسی دوجزئی ساختاری همانطور که از نامش پیداست، از دو جزء مختلف یعنی دو ماده رزین و هاردنر، تشکیل شده است. برای بهکاربردن این چسبها، ابتدا باید دو جزء آن را با هم ترکیب کنیم. پس از ترکیب، یک واکنش شیمیایی اتفاق میافتد که باعث سختشدن چسب خواهد شد.

چسب اپوکسی دوجزئی که با اسامی چسبهای ساختاری و یا واکنش ده نیز شناخته میشوند، از مقاومت و چسبندگی بالایی برخوردار هستند. به همین دلیل از آنها در کارهای مختلفی مثل چسباندن سنگ به سنگ، سنگ به آهن، نصب کاشی و سرامیک، چسباندن میلگرد، نمای خشک ساختمان و غیره، استفاده میکنند.
چسب اپوکسی تکجزئی
چسب اپوکسی تکجزئی Single component epoxy adhesive، به چسبهایی گفته میشود که از همان ابتدا دو ماده رزین و هاردنر آن با هم مخلوط شدهاند. به عبارتی دیگر، این چسبها برای استفاده نیازی به ترکیب مواد نداشته و به طور معمول در دمای محیطی سخت خواهند شد. چسب تکجزئی به دلیل سادگی و قابلیت استفاده آسانی که دارد، در بسیاری از کارهای روزمره، مثل چسباندن کاغذ، کتاب، پلاستیک، فلز و گاهی نیز برای چسباندن کاشی و سرامیک، به کار برده میشود.

تفاوت های چسب اپوکسی دو جزئی و تک جزئی
چسبهای اپوکسی دوجزئی و تکجزئی، علاوه بر تفاوتهای ساختاری، از لحاظ زمان خشکشدن، روش استفاده، مقاومت و چسبندگی، قیمت، کارکردها و غیره نیز، با هم فرق میکنند. چند مورد از این تفاوتها به شرح زیر هستند:
- ترکیب و روش استفاده
- زمان خشکشدن
- مقاومت و چسبندگی
- کاربردها
- قیمت
- خاصیت عایقبندی
ترکیبات و روش استفاده
همانطور که میدانید چسبهای اپوکسی تکجزئی، از یک بخش تشکیل شدهاند و بر خلاف چسبهای دوجزئی، نیازی به ترکیبشدن ندارند. همچنین استفاده از چسبهای تکجزئی نسبت به نوع دوجزئی آن، آسانتر بوده و به زمان کمتری برای انجام کار نیاز دارد.
استفاده از چسبهای اپوکسی دوجزئی که از ترکیب دو ماده جداگانه، یعنی زرین و هاردنر به دست میآید، کمی زمان بر بوده و عدم ترکیب صحیح آنها با هم منجر به کاهش قدرت چسبندگی میشود.
زمان خشکشدن
چسب اپوکسی تکجزئی، به طور معمول سرعت خشکشدن بالاتری داشته و در مدتزمان کمی سخت میشوند. اما چسبهای دوجزئی به این دلیل که باید دو جزء آن با هم ترکیب شیمیایی دهند، به زمان بیشتری برای سختی و خشکشدن نیاز دارند.
مقاومت و چسبندگی
چسبهای دوجزئی نسبت به اپوکسی تکجزئی از مقاومت بالاتری در برابر حرارت، رطوبت، دما و مواد شیمیایی برخوردار است. استحکام و چسبندگی بالاتر این محصول باعث میشود که چسب دوجزئی برای کارهای سنگینی مثل ساختوساز استفاده شود و نوع تکجزئی آن را برای کارهای سبکتر، به کار برده شود.
کاربردها
معمولاً از چسب اپوکسی تکجزئی در کارهای سبکی مثل تعمیرات کوچک، چسباندن کاغذ، پلاستیک و…استفاده میشود. اما چسبهای دوجزئی را بیشتر در صنایع سنگینی مثل پروژههای ساختوساز (نصب سرامیک، چسباندن نمای خشک ساختمان، تولید روشویی و..)، خودروسازی (چسباندن قطعات فلزی و پلاستیکی) و الکترونیک، به کار میبرند.
قیمت
چسبهای اپوکسی دوجزئی، کاربردهای بیشتر و سنگینتری نسبت به چسب تکجزئی دارند. همچنین از فرایند تولید پیچیدهتری نیز، برخوردار هستند. همین دلایل باعث شده که این محصول نسبت به چسب اپوکسی تکجزئی که کارکرد سبک و آسانی دارند، از قیمت بالاتری برخوردار باشد.
خاصیت عایقبندی
بهطورکلی، چسبهای اپوکسی خاصیت عایقبندی رطوبتی بالایی دارند. به عبارتی دیگر، این چسبها پس از خشکشدن، مانع عبور هرگونه مایعی از خود میشوند. اما تفاوت اصلی چسبهای اپوکسی در این است که نوع دوجزئی آن برای عایق کردن مخازن بزرگ کاربرد داشته درحالیکه از چسب تکجزئی برای مخازن کوچکتر استفاده خواهد شد.
مقایسه مزایا و معایب چسب اپوکسی دوجزئی و تکجزئی
چسب اپوکسی تکجزئی و دوجزئی، دارای مزایا و معایب متعددی هستند که در این جا به بررسی هریک از آنها میپردازیم:
مزایای چسب اپوکسی تکجزئی
- این چسب از یک بخش تشکیل شده و نیازی به ترکیبشدن ندارد. به همین دلیل استفاده از آن آسان است.
- چسب تکجزئی، به زمان کمتری برای خشکشدن نیاز دارد.
- چسبهای اپوکسی تکجزئی از قیمت پایینتری نسبت نوع دوجزئی، برخوردار هستند.
معایب چسب اپوکسی تکجزئی
- چسب اپوکسی تکجزئی، چسبندگی پایینتری نسبت به چسب دوجزئی دارد.
- از این چسب نمیتوان در پروژههای سنگین و صنعتی استفاده کرد. به عبارتی دیگر، کاربردهای آن با محدودیت همراه است.
- چسب تکجزئی، مقاومت کمتری در برابر حرارت و مواد شیمیایی، از خود نشان میدهد.
مزایای چسب اپوکسی دوجزئی
- چسب اپوکسی دوجزئی مقاومت بالاتری در برابر ضربه، رطوبت، حرارت و…نسبت به چسبهای تکجزئی، دارد.
- از این چسب میتوان در کارهای سنگین و صنایع مختلف، استفاده کرد.
- چسب دوجزئی چسبندگی و استحکام زیادی دارد.
معایب چسب اپوکسی دوجزئی
- چسب اپوکسی دوجزئی، از دو جزء تشکیل شده که ترکیب آنها نیازمند دقت بالایی است.
- این چسبها به زمان بیشتر برای خشکشدن احتیاج دارند.
- قیمت چسب اپوکسی دوجزئی نسبت به نوع تکجزئی آن، بالاتر است.
سخن پایانی
چسبهای اپوکسی در دو نوع تکجزئی و دوجزئی تولید میشوند. چسب تکجزئی از یک بخش تشکیل شده و نیازی به ترکیبشدن ندارد. اما اپوکسیهای دوجزئی Two-part epoxy adhesive از دو جزء زرین و هاردنر تشکیل شدهاند که نیاز به ترکیب دو ماده دارند. این دو محصول تفاوتهای متعددی همچون نوع کاربرد، زمان خشکشدن، قیمت، مقاومت و چسبندگی، خاصیت عایقبندی و….دارند.
همچنین این چسبها، از مزایا و معایب بسیاری برخوردار بوده و هرکدام ویژگیهای منحصربهفرد خود را دارند. اما بهصورت کلی، چسبهای اپوکسی یکی از بهترین انتخابها برای کاربردهای ساختمانسازی و صنایع دیگر هستند.

